دسته
برندگان وبلاگ نویسی
دامنه های وبلاگ

تبیان من
آرشیو
آمار وبلاگ
تعداد بازدید : 802935
تعداد نوشته ها : 1160
تعداد نظرات : 92
باشگاه بازاریابان ایرانی باشگاه بازاریابان ایرانی باشگاه بازاریابان ایرانی
Rss
طراح قالب
موسسه تبیان

● حوزه علمی و آموزشی
انقلاب اسلامی در عرصه های مختلف علمی و آموزشی نیز کارنامه درخشانی دارد. امروزه مردم ایران اسلامی , بوضوح نتیجه اقدامات صورت گرفته در این حوزه ها را مشاهده می کنند. روزی نیست که از نوآوری و خلاقیتهای ارائه شده توسط جوانان پژوهشگر ایرانی در رشته های مختلف علمی , علوم پایه , علوم انسانی , بیوتکنولوژی , فنی و مهندسی , کشاورزی , هنر و صنایع دفاعی در رسانه ها خبری انعکاس داده نشود.
امروزه ایران اسلامی در المپیادهای علمی جهانی , نظیر ریاضی , فیزیک , شیمی , کامیپوتر و غیره حضوری فعال و چشمگیر دارد به گونه ای که به عنوان یک کشور صاحب نام شناخته شده است و در ردیف ۱۰ کشور برتر جهان در رقابتهای المپیادی دانش آموزی و دانشجویی قرار گرفته است .
از دستاوردهای مهم آموزش عالی کشور در دوران پس از انقلاب اسلامی , تاسیس صدها دانشگاه و موسسه آموزش عالی است که توانسته است سطح کیفی آموزش را ارتقا داده و با تاسیس دوره های مختلف تحصیلات تکمیلی بویژه دکترای تخصصی , مشکل اعزام دانشجو به خارج از کشور را جهت کسب مهارتهای علمی رفع کند.
تعداد دانشجو در سال ۱۳۵۷ به حدود ۱۶۰ هزار نفر بالغ می شد اما با توسعه مراکز آموزش عالی دولتی و غیردولتی بویژه دانشگاه آزاد اسلامی و مراکز تربیت معلم و دانشگاه جامع علمی کاربردی , تعداد دانشجویان شاغل به تحصیل در کشور هم اکنون به رقم حدود ۳,۵ میلیون نفر رسیده است .
همچنین پس از پیروزی انقلاب اسلامی به فرمان حضرت امام خمینی (ره ) رهبر کبیر انقلاب اسلامی , سازمان نهضت سوادآموزی برای مقابله با جهل و بیسوادی در کشور شکل گرفت . این سازمان توانست با فعالیتهای چشمگیر در امر مبارزه با بیسوادی , توزیع متناسب امکانات آموزشی بین زنان و مردان سوادآموز در شهرها و روستاها , درصد بالایی از زنان و مردان بی سواد را با برگزاری دوره های آموزشی وارد دانشگاههای معتبر کشور باسواد کند و به همین دلیل این سازمان به دفعات از سوی سازمان علمی فرهنگی ملل متحد (یونسکو) مورد تشویق و تقدیر قرار گرفته است .
خوشبختانه همگام با پیشرفت های اخیر دنیا در زمینه سلولهای بنیادی , این موضوع در کشور ما نیز مورد توجه قرار گرفته و فعالیتهای خوبی توسط چند مرکز پژوهشی و دانشگاهی در این مورد انجام گرفته است
درمان ناباروری زوج های نابارور از طریق سلولهای بنیادی جنینی , تکثیر سلولهای بند ناف و تمایز سلولهای بنیادی بالغ به سلولهای قلبی , عصبی و استخوانی که در درمان بسیاری از بیماریهای صعب العلاج انسان نقش بسزایی دارند , از دستاوردهای محققان کشور در زمینه سلولهای بنیادی است
تعداد دانشکده های گروه علوم پزشکی با رشد ۱۰ برابر نسبت به سال ۵۷ , هم اکنون به ۱۱۰ دانشکده رسیده است که ۷۷ دانشکده پزشکی , دندانپزشکی و داروسازی جزیی از آن است
در حالیکه در سال ۱۳۵۷ , تنها ۳۷ درصد شهرهای کشور دارای بیمارستان بودند , این رقم هم اکنون به بیش از ۹۳ درصد رسیده است
امروزه بیش از ۹۵ درصد از نیاز دارویی کشور در داخل تولید می شود در حالیکه این رقم قبل از انقلاب اسلامی تنها ۲۵ در صد بوده است
تعداد دانشجویان در سال ۱۳۵۷ به حدود ۱۶۰ هزار نفر بالغ می شد اما با توسعه مراکز آموزش عالی دولتی و غیردولتی تعداد دانشجویان شاغل به تحصیل در کشور هم اکنون به حدود ۳,۵ میلیون نفر رسیده است.

   نویسنده:سید محمدرضا گتمیری
منبع: جمهوری اسلامی 


   خبرگزاری فارس ( www.farsnews.net )

جمعه هجدهم 11 1387

● حوزه بهداشت و درمان
یکی از اهداف انقلاب اسلامی بالا بردن سطح سلامت و ایجاد شرایط لازم برای دسترسی عادلانه و فراگیر آحاد مردم به خدمات بهداشتی و درمانی مناسب بود. به همین منظور از آغاز انقلاب اسلامی , وزارت بهداشت از جمله وزارتخانه های فعال ایران سعی در حفظ , تامین و ارتقای سلامت مردم جامعه داشت و برای رسیدن به اهداف خود اقدام به تامین نیروی انسانی ورزیده , تاسیس مراکز درمانی و ساخت بیمارستانها , ارتقا سطح کیفیت تجهیزات پزشکی و نیز دادن آموزش و بالا بردن سطح آگاهی مردم نسبت به بیماریها و آموختن روشهای پیشگیری از آنها کرد.
پس از انقلاب اسلامی تعداد دانشکده های گروه علوم پزشکی و نیز اعضای هیات علمی این دانشکده ها روند رو به رشدی یافت در نتیجه بر ظرفیت پذیرش دانشجو در رشته های مختلف پزشکی بطور چشمگیری افزوده شد تا نیاز کشور به پزشک برآورده شود. 
              موضوع مهمی که در سالهای ۵۹ و ۶۰ به عنوان اولویت خاص مطرح شد , کمبود شدید نیروی انسانی پزشکی در اکثر نقاط کشور بود , به گونه ای که در بعضی از نقاط کشور برای هر ۱۸ هزار نفر یک پزشک وجود داشت و این موضوع باعث جذب هزاران پزشک خارجی شده بود. علاوه بر این تربیت دانشجویان گروه پزشکی در بیمارستانهای تخصصی وابسته به دانشگاهها انجام می شد و با وزارت بهداری و کل جامعه ارتباطی نداشت و این امر سبب شده بود که آموزش پزشکی فاقد جنبه های جامعه نگر باشد. با تشکیل ستاد انقلاب فرهنگی در سال ۵۹ , گروه پزشکی این ستاد , بازنگری برنامه های آموزش پزشکی را برعهده گرفت و پس از بررسیها و پژوهش های فراوان , نهایتا در سال ۶۴ , وزارت بهداشت , درمان و آموزش پزشکی تشکیل شد و متعاقب آن دانشگاهها و دانشکده های علوم پزشکی در سال ۶۵ ایجاد شده و به این ترتیب آموزش و پژوهش در شبکه های بهداشتی و درمانی کشور شکل تازه ای به خود گرفت و ارتباط بین دانشگاهها و شبکه در همه ابعاد مستحکم تر شد.
تعداد دانشجویان دانشگاههای علوم پزشکی و تعداد دانشگاهها بویژه در مناطق محروم افزایش یافت و پذیرش دانشجو و اعضای هیات علمی نیز از روند رو به رشدی برخوردار شد . تعداد دانشکده های گروه علوم پزشکی با رشد ۱۰ برابر نسبت به سال ۵۷ , هم اکنون به ۱۱۰ دانشکده رسیده است که ۷۷ دانشکده پزشکی , دانشکده دندانپزشکی و داروسازی جزیی از آن است . ظرفیت پذیرش دانشجو در رشته پزشکی در طی سالهای دهه ۶۰ افزایش چشمگیر داشت و از سالهای دهه ۷۰ به بعد , با تعدیل نسبی سالیانه ۳۵۰۰ تا ۴۵۰۰ دانشجو در مقطع دکترای حرفه ای , (پزشکی , دندانپزشکی و داروسازی ) در دانشگاههای دولتی و غیردولتی (آزاد) پذیرفته می شوند.
در زمینه تربیت نیروی متخصص پزشکی هم رشته های تخصصی گسترش یافت و پذیرش دانشجو در این مقاطع افزایش داده شد. و ۸۰۰ دانشجوی PhD هم اکنون سالیانه ۱۴۰۰ دستیار تخصصی بالینی , ۴۰۰ دانشجوی فوق تخصص و فلوشیپ , ۱۴۰ دانشجو کارشناسی ارشد در زمینه های مختلف پزشکی تربیت می شوند.
یکی دیگر از دستاوردهای بزرگ انقلاب اسلامی در زمینه بهداشت , تاسیس شبکه های بهداشتی درمانی بمنظور کمک رسانی به مردم است که از کوچکترین روستاها تا شهرهای بزرگ کشور را تحت پوشش قرار می دهند , این شبکه ها همراه با بیمارستانها و پلی کلینیک های تخصصی و بیمارستانهای دانشگاهی با خدمات فوق تخصصی و مراکز بهداشتی درمانی کشور را تشکیل می دهند.
توسعه بیمارستانها طی سالهای پس از پیروزی انقلاب اسلامی و حتی با وجود محدودیتهای اعتباری زمان جنگ نیز ادامه یافت و سالانه بطور متوسط ۹ بیمارستان جدید در کشور احداث شده است . در حالیکه در سال ۱۳۵۷ , تنها ۳۷ درصد شهرهای کشور دارای بیمارستان بودند , این رقم هم اکنون به بیش از ۹۳ درصد رسیده است . هم اکنون تعداد بیمارستانهای فعال کشور و تخت بیمارستانی ثابت به ترتیب ۸۰۳ و ۱۱۹ هزار می باشد در حالیکه در سال ۱۳۵۷ این ارقام ۵۲۴ و ۵۵ هزار بوده است .
همچنین در راستای دسترسی آحاد مردم به خدمات درمانی , طرح « ارجاع خدمات درمانی سرپایی » و « پزشک خانواده » تدوین شده و با پوشش بیمه خدمات درمانی , در حال اجراست .
یکی دیگر از امور مهم و حساس در وزارت بهداشت , درمان و آموزش پزشکی , دارو و مسائل مربوط به آن است . امروزه بیش از ۹۵ درصد از نیاز دارویی کشور در داخل کشور تولید می شود در حالیکه این رقم قبل از انقلاب اسلامی تنها ۲۵ درصد بوده است . هم اکنون ۱۱۵۴ قلم دارو در کشور تولید می شود , تعداد پروانه های ساخت دارو نیز به حدود ۲۲۰۰ مورد می رسد . همچنین تعداد مواد موثر دارویی که در حال حاضر در کشور تولید می شود به ۹۱ قلم رسیده است . در سال ۸۳ تعداد ۳ قلم دارو با فناوری بیوتکنولوژی در کشور تولید شده و پروژه بسیار مهم تولید داروهای ضد سرطان در کشور نیز در سال ۸۵ به ثمر رسید .
از آنجا که بهداشت یکی از شاخصهای توسعه کشورها به شمار می رود و امروز پیشگیری بیش از درمان مورد توجه قرار دارد از این رو مسئولان بهداشت ایران پس از پیروزی انقلاب اسلامی , طی طرحهای گسترده واکسیناسیون نظیر واکسیناسیون فلج اطفال , دیفتیری , کزاز و از بسیاری از بیماریهای مسری پیشگیری کرده اند.

خبرگزاری فارس ( www.farsnews.net )

جمعه هجدهم 11 1387

هم اکنون در سی امین سال پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی ایران قرار داریم . طی این سالها , انقلاب اسلامی کارنامه درخشانی را در عرصه های مختلف اقتصادی , اجتماعی , سیاسی , فرهنگی , علمی , آموزشی و پژوهشی برجای است .
در اینجا مروری کوتاه به دستاوردهای انقلاب اسلامی در زمینه تحقیقات بیوتکنولوژی , سلامت و بهداشت و نیز توسعه دانشگاهها و مراکز آموزش عالی خواهیم داشت .

                                         
● فناوری سلولهای بنیادی

دسترسی انسان به فناوری تکثیر سلولهای بنیادی و بکارگیری آنها برای تولید سلولهای دیگر , از جمله مباحث نوین در علوم زیستی است . انتظار می رود این فناوری در سال های آتی , انقلاب بزرگی را در عرصه های علوم گوناگون بویژه پزشکی پدید آورده و در درمان برخی بیماریهای صعب العلاج انسان مفید واقع شود. در این مقال به گوشه ای از فعالیتها و دستاوردهای محققان کشور در دستیابی به فناوری تکثیر و تمایز سلولهای بنیادی اشاره می کنیم .
خوشبختانه همگام با پیشرفت های اخیر دنیا در زمینه سلولهای بنیادی , این موضوع در کشور ما نیز مورد توجه قرار گرفته و فعالیتهای خوبی توسط چند مرکز پژوهشی و دانشگاهی در این مورد , انجام گرفته است . برای مثال , علیرغم مشکلات موجود , محققان کشورمان در پژوهشکده رویان و دانشکده پزشکی دانشگاه تربیت مدرس تحقیقات ارزنده ای در این باره انجام داده اند که دستاوردهای ارزشمندی به همراه داشته است .


● پژوهشکده رویان
پژوهشکده علوم سلولی و ناباروری رویان , یکی از مراکز تحقیقاتی وابسته به جهاد دانشگاهی است که در زمینه بهداشت باروری و علوم تولید مثل فعالیت می کند. این مرکز در کنار فعالیتهای درمانی و سرویس دهی به زوج های نابارور , بخش اصلی فعالیتهای خود را در حوزه امور پژوهشی و آموزشی متمرکز کرده و در قالب چندین گروه تخصصی در زمینه علوم باروری و تولید مثل می پردازد.
محققان این پژوهشکده در موفقیتهایی نظیر تولد اولین مورد نوزاد با استفاده از جنین منجمد در ایران در سال ۱۳۷۵ و تولد اولین » با استفاده از اسپرم منجمد شده یک فرد بیضه برداری شده در سال ۱۳۷۸ , در سال ۱۳۸۲ می توانستند با ICSI نوزاد حاصل از روش « کشت و تکثیر نخستین دوره از سلولهای بنیادی جنین انسان (بن یاخته های جنینی ) در ایران به فناوری تولید سلولهای بنیادی جنین انسان دست پیدا کنند.
پژوهشکده رویان در کنار ارائه خدمات درمانی به زوج های نابارور که از سال ۱۳۷۰ آغاز شده و همچنان ادامه دارد , بخش عمده ای از فعالیتها و نیروی خود را در امر پژوهش متمرکز نموده است . فعالیتهای این مرکز که از سال ۱۳۷۲ آغاز شده در قالب پنج گروه تخصصی شامل جنین شناسی , ژنتیک ناباروری , ناباروری مردان , ناباروری زنان و بهداشت و اپیدمیولوژی انجام می گیرد.
در گروه جنین شناسی , روی کشت جنین در شرایط آزمایشگاهی و بررسی خصوصیات سلولی و مولکولی آن کار می شود. محققان این بخش که تقریبا از سالهای ۱۳۷۴ و ۱۳۷۵ , کار روی جنین و سلولهای جنینی را آغاز نموده اند . در سال ۱۳۷۹ , پروژه ای را تحت عنوان سلولهای بنیادی در پژوهکشده رویان مطرح کردند . در سال ۱۳۸۱ , یکی از محققان این مرکز , برای ادامه تحقیقات در زمینه تولید و پرورش سلولهای بنیادی جنینی , عازم یکی از دانشگاههای استرالیا شده و طی دوره پژوهشی خود , موفق به تولید چهار رده مختلف از سلولهای بنیادی جنینی موش شد. پس از بازگشت محقق یاد شده به ایران , آزمایشگاهی تحت عنوان آزمایشگاه بن یاخته ها در پژوهشکده راه اندازی شده و تحقیق برروی سلولهای بنیادی جنین انسان در آنجا شروع گردید. خوشبختانه مجموعه این فعالیتها باعث شد تا کشور ما به توانایی تولید و پرورش سلولهای بنیادی جنینی انسان دست پیدا کند.


● برخی فعالیتهای پژوهشکده رویان در زمینه سلولهای بنیادی جنینی
تحقیقات و فعالیتهای پژوهشکده برروی این سلولها در چند محور متمرکز است : تولید سلولهای عضلانی قلب , تولید سلولهای عصبی , تولید سلولهای خون ساز و تولید سلولهای مولد هورمون انسولین با استفاده از سلولهای بنیادی جنینی در محیط آزمایشگاه .
براساس اظهارات محققان پژوهشکده رویان , در مورد سلولهای عصبی موفقیتهای بسیار خوبی آمده است , بطوریکه با تمایز سلولهای بنیادی جنینی , کلاف های بسیار بزرگی از سلولهای عصبی ایجاد می شوند.
محققان این پژوهشکده همچنین موفق شدند با تمایز جهت دار سلولهای بنیادی جنینی انسان , سلولهای بخش اندوکرینی پانکراس را تولید کنند. سلولهای بخش اندوکرینی پانکراس انسانی شامل سلولهای مولد انسولین انسانی , سلولهای مولد هورمون گلوکاگون , سوماتواستاتین و پانکراتین پلی پتپیدی است . این موفقیت یک گام مهم برای درمان بیماران دیابت نوع اول در جهان محسوب می شود و این امید را بوجود آورده است که در آینده ای نزدیک , با پیوند سلولهای انسولین ساز به انسان , راه درمان قطعی بیماری دیابت نوع اول هموار گردد.


▪ دانشکده پزشکی دانشگاه تربیت مدرس
گروه هماتولوژی دانشکده پزشکی دانشگاه تربیت مدرس نیز از جمله مراکز دانشگاهی کشور است که فعالیتهایی را در زمینه سلولهای بنیادی انجام داده که طرحهایی نیز در این راستا انجام می دهند. تکثیر سلولهای بند ناف و تمایز سلولهای بنیادی بالغ به سلولهای قلبی , عصبی و استخوانی , از جمله دستاوردهای محققان این گروه در زمینه سلولهای بنیادی می باشد.


● برخی فعالیتهای دانشگاه تربیت مدرس در زمینه سلولهای بنیادی بالغ
۱) تکثیر سلولهای بنیادی بند ناف بمنظور درمان افراد سرطانی
یکی از مشکلات پیوند مغز استخوان , عدم سازگاری سنجی شخص گیرنده با شخص دهنده است . این موضوع یعنی ناسازگاری سنجی حتی ممکن است باعث مرگ شخص گیرنده شود. از طرفی بدلیل کمبود تعداد افراد داوطلب برای اهدای مغز استخوان , امکان یافتن نمونه های سازگار با فرد بیمار دشوار است . از آنجایی که سلولهای بنیادی بند ناف , در مراحل اولیه تکامل قرار دارند , سازگاری آنها با شخص گیرنده بیشتر است و در زمان انتقال به شخص بیمار , کمتر پس زده می شوند. بنابر این با تبدیل سلولهای بنیادی بند ناف به سلولهای مغز استخوان و پیوند آنها به بیمار می توان تا حد زیادی با مشکل پس زدگی مقابله نمود , ضمن اینکه این سلولهای بنیادی , از خون بند ناف و بلافاصله بعد از تولد نوزاد جداسازی می شوند و لذا بعید است که مشکلات اخلاقی خاصی داشته باشند. از دیگر مزایای سلولهای بنیاد بند ناف می توان به فقدان عفونت ویروسی و سرعت بهبود اشاره کرد.
۲) تبدیل سلولهای بنیادی بالغ به سلولهای قلبی
در دانشگاه تربیت مدرس , سلولهای بنیادی بالغ در محیطهای کشت ویژه به سلولهای قلبی تبدیل شده اند که دارای ضربان خاص این سلولها بوده اند. در این روش , مراحل مختلف تمایز از یک سلول بنیادی به سلول قلبی , توسط میکروسکوپ فاز معکوس فیلمبرداری و به رایانه منتقل شده است . ضمن اینکه محققان این مرکز , جهت تشخیص تمایز و تشکیل سلولهای قلبی , فقط به داشتن ضربان آنها اکتفا نکرده و تست های تکمیلی را در این خصوص انجام داده اند.
۳) تولید سلول استخوانی با استفاده از سلولهای بنیادی بالغ
باتوجه به اهمیت تبدیل سلولهای بنیادی بالغ به سلولهای استخوانی و کاربرد آن در ترمیم بافت های استخوانی آسیب دیده , این مورد نیز در دانشگاه تربیت مدرس مورد توجه قرار گرفته است . تاکنون مراحل اولیه تمایز با موفقیت انجام شده است و برای تشخیص کسیته شدن در این سلولها , از تست اختصاصی آن یعنی آلیزانید و برای تعیین و تایید تمایز , از آزمون آلکالان فسفاتاز استفاده شده است , که هر دوی این آزمونها دوره تمایز را مورد تایید قرار داده اند.
از جمله اهداف آینده محققان دانشگاه تربیت مدرس , می توان به تولید سلولهای غضروفی و پوستی با استفاده از سلولهای بنیادی بالغ اشاره کرد.

خبرگزاری فارس ( www.farsnews.net )

جمعه هجدهم 11 1387

انقلاب اسلامی ایران در بهمن ۵۷ به باور اکثر کارشناسان و تحلیلگران مهم‌ترین واقعه قرن بیستم بوده است چرا که در آن مردم به رهبری روحانیت علیه رژیمی قیام کردند و موفق به سرنگونی‌اش شدند که به بزرگ‌ترین قدرت جهانی وابسته بود و هرگز کسی نمی‌توانست تصور کند که مردم با دست خالی بتوانند نظام شاهنشاهی را که به سابقه ۲۵۰۰ ساله‌اش افتخار می‌کرد از پای درآورند.

                                   

از سوی دیگر انقلاب اسلامی نکته قابل توجه دیگری هم داشت و آن اینکه نقطه عطفی در حیات سیاسی زنان در ایران بود. نه‌فقط از این لحاظ که برای اولین بار توده‌های وسیعی از زنان برای اهداف انقلاب که آزادی، استقلال و تشکیل حکومت اسلامی بود، پا به عرصه مبارزه سیاسی در خیابان‌ها گذاشتند، بلکه از این نظر که از انقلاب ٥٧ خودآگاهی زنان چه نسبت به ابعاد تبعیضات وارد شده بر آنها و چه از نظر آگاهی‌شان بر نقش و اهمیتی که در تحولات سیاسی و اجتماعی دارند، آغاز شد.
برخی از دشمنان انقلاب اینگونه القا می‌کردند که پس از پیروزی انقلاب ، زنان باید در خانه های خود بنشینند ولی حضرت امام‌(ره) به پیروی از پیامبر اکرم‌(ص) زن را دارای رسالت دانست که باید دوشادوش مردان و برادران خود در صحنه ها حضور فعال داشته باشد و درکارهای سیاسی و اجتماعی دخالت کند، برای پیشرفت جامعه باید تعلیم و تعلم زنان جدی گرفته شود.
زن دارای احترام است و دیگر به چشم کالای تبلیغاتی و بی‌ارزش نیست. امام، زنان را پیشتاز انقلاب و یاور و هم‌سنگر مردان می‌دانست.


● ورود زنان به صحنه اجتماع
از حدود دو دهه قبل از انقلاب ٥٧ یعنی از دهه‌های ٤٠ و ٥٠ کم‌کم زنان وارد عرصه‌های زندگی اجتماعی، اشتغال و تحصیل شدند. جامعه ایران در مقطع انقلاب ٥٧، سطح معینی از مدرنیزاسیون مصرف گرا را تجربه کرده بود و زنان در فعالیت‌های اجتماعی حضور داشتند و به تدریج با ابعاد محرومیت‌ها و تبعیضات سیاسی و اجتماعی روبه‌رو می‌شدند، آن‌ هم زیر سایه دیکتاتوری رژیم سلطنتی.
زیرا رژیم گذشته زن را فقط کالا و فساد و ابتذال را تمدن می‌پنداشت و در نتیجه ارزش‌های اخلاقی فروپاشید. جمعی از زنان متعهد مقاومت و روشنگری کردند و زندانی شدند اما کم‌کم جرقه‌های انقلاب شکل گرفت و زنان این بار پرشورتر از قبل در صحنه مبارزه حاضر شدند.
زنان البته قبل از مشروطه در تحرکاتی چون جنبش تنباکو، شورش در قحطی ۱۲۷۷ هـ .ق که به دکان‌های نانوایی حمله شد و ناصرالدین شاه برای خواباندن آشوب، کلانتر را به دار کشید و بهای نان را کم کرد و نیز شورش تبریز در قحطی سال ۱۳۱۲ هـ .ق که در حدود ۳ هزار زن چوب به دست در بازارها به راه افتادند و کسبه را به بستن دکان و پیوستن به راهپیمایان مجبور کردند، شرکت داشتند اما این اقدامات هم دارای ترتیب و برنامه‌ریزی از پیش تعیین شده‌ای از سوی زنان نبود.حتی حضور زنان در دوران مشروطه نیز بیشتر از آنکه ماهیت اجتماعی داشته باشد امری سیاسی و دنباله تفکر آزادیخواهی بود، منتها با گستره‌ای وسیع‌تر و در مقطع زمانی طولانی‌تر.
در این روند، منابع متعدد دوره قاجار، گزارش‌ها و اخبار فراوانی از حضور فعال زنان در راه تحقق اهداف مشروطه ارائه می‌دهند. از اعتراضات زنان به فشارهای ایجاد شده بر علما در مهاجرت صغری گرفته تا شرکت در مبارزات انقلابی ‌ستارخان و باقرخان در مواجهه با لشکریان رژیم شاه در لباس مردانه در تبریز و جانبازی بیست زن مشروطه خواه در این راه و تقاضای تسریع در تصویب قانون اساسی با ارسال تلگراف‌های متعدد از طرف زنان تبریز و تهران.
با وجود این سابقه تاریخی، عمده‌ترین و موثرترین حضور زنان در عرصه تحولات اجتماعی و سیاسی به مبارزات دوران انقلاب مربوط می‌شود. مبارزاتی که با روشنگری‌های امام‌(ره) و همراهانشان شکل آگاهانه‌ای به خود گرفته بود و مبتنی بر اعتقاد به آزادی و آزادگی و ایمان مذهبی ‌بود و در آن همه اقشار جامعه شرکت داشتند. جالب اینکه به‌زعم مورخان نقش زنان خانه دار در تظاهرات سیاسی و فعالیت‌های مربوط به انقلاب بسیار مهم‌تر از نقش زنان دانشجو و شاغل است.
خانم‌های خانه دار در دسته‌های زیاد برای شرکت در مراسم عزاداری ماه محرم بیرون می‌آمدند. کاری که در گذشته نیز همیشه می‌کردند اما این بار حضور وسیع آنها معنای سیاسی جدیدی به خود گرفته بود. هنگامی که تهدید رژیم پهلوی به اعمال خشونت بالا می‌گرفت، این خانم‌های چادری بودند که با کمال شجاعت در صف اول تظاهرات حضور داشتند. شرکت‌کنندگان در این قبیل مراسم می‌دانستند که حضور خانم‌ها در صف جلو، پلیس و رژیم را در وضعیت مشکلی قرار می‌دهد.
بدین‌ترتیب حضور زنان موجب می‌شد مبارزات رنگ و بوی دیگری به خود بگیرد. از نظر برخی از صاحبنظران، حضور شمار زیادی از زنان در انقلاب اسلامی ایران روند پیشبرد انقلاب را تسهیل کرد زیرا زنان به عنوان نیمی از جمعیت در تمام لحظات مبارزه همراه و همدوش مردان نقش بسیار مهمی در انقلاب داشته‌اند. حساسیت نقش زنان برخاسته از عمق تاثیرگذاری زنان در تمامی عرصه‌های زندگی است.
برای نمونه می‌توان از نقش تاثیرگذار حضرت زینب(س) در قیام پرحادثه عاشورا نام برد که یکی از نمونه‌های درخشانی است که اهمیت جایگاه زنان را در تاریخ اسلام به تصویر می‌کشد. زنان ایرانی در انقلاب اسلامی به روشنی بیان کردند که زن مسلمان ایرانی در تمام عرصه‌های اجتماعی، سیاسی و... حضور دارد واعتقادات دینی او مانع از شرکت در فعالیت‌های اجتماعی نخواهد شد و ثابت کرد که در عین حفظ دیانت و پاکدامنی می‌تواند تاریخ ساز باشد. زنان در دوران انقلاب هم خود در مبارزه شرکت می‌کردند و هم در تشجیع مردان موثر بوده‌اند. امام‌(ره) در این باره فرموده‌اند: زنان مردان را تشجیع کردند، مردان ما مرهون شجاعت زنان شیردل هستند.


● زنان، پس از انقلاب
از دیگر امتیازات ویژه انقلاب اسلامی ایران این است که حضور زنان تنها به دوران مبارزه محدود نشد. بلکه پس از آن نیز زنان نقش تاثیرگذاری در پیشبرد اهداف انقلاب داشتند. پس از پیروزی انقلاب زنان ایران مثل مردان در تمام امور مشارکت نمودند.
امام خمینی(ره) فرموده است: «از دامن زن مرد به معراج می‌رود» و مصداق عملی این جمله را در برخورد ایشان با زنان و فرصت دادن به آنها برای پرورش روح و جسم و تهذیب نفس و سازندگی اجتماع می‌توان دید. به‌طور مثال می‌توان به ماجرای ارسال نامه امام خمینی (ره) برای گورباچف اشاره کرد. وقتی که حضرت امام(ره) گروهی را برای دیدار با گورباچف اعزام نمود یک عالم ویک استاد دانشگاه ویک زن را برای این ماموریت انتخاب فرمودند و معنای این امر بسیار مهم است.
همچنین با شروع جنگ تحمیلی نیز زنان همانند روزهای انقلاب باز به فعالیت خود ادامه دادند و هم در پشت جبهه و هم در میدان نبرد دوشادوش مردان برای حفظ انقلابی‌که برای به ثمر رسیدنش تلاش‌های زیادی صورت گرفته و خون‌های بی‌شماری ریخته شده بود،کوشیدند و خدمات ارزنده‌ای ارائه دادند.از پرستاری و کمک‌های اولیه گرفته تا تهیه مایحتاج رزمندگان و ... و در تمام این دوران امام‌(ره) به عنوان مشوق زنان و حمایت کننده آنها به حضور زنان در عرصه‌های مختلف ارج می‌نهاد.
در حقیقت معلم بزرگ انقلاب حضرت امام خمینی(ره) نقش زن را در انقلاب - چه در پیدایش و چه در استمرار آن - و نیز جایگاه او را در تکامل جامعه‏ اسلامی و بلوغ اسلامی و انقلابی آن، بسیار بزرگ می‏داشت و حق هم همین است و این مستلزم آن است که زن ایرانی و زن مسلمان، به مجاهدت خود برای رها شدن از دام‌های پرداخته و در راه نهاده‏ فرهنگ تباهگر غرب، با اراده‏ای راسخ ادامه دهد و به هیچ رو تسلیم اغوای آنان که زن را ابزاری برای پیشبرد سیاست‌های ویرانگر و اسارت بار خواسته‏اند، نشود. همچنین رهبر معظم انقلاب نیزهمیشه بر سهم زنان در سازندگی و علم و نیز در مسائل اجتماعی و سیاسی و اهداف ارزشمند انقلاب اسلامی تأکید می‌کنند.

  

   روزنامه تهران امروز

سه شنبه پانزدهم 11 1387

انقلاب اسلامی ایران ، نویدی آسمانی بود که انسان ها را به بازیافت اصیل خود بشارت داده و به جسم های بی جانشان حیاتی تازه بخشید ، بنا به اعتراف همه ی اندیشمندان و پژوهشگران – امام خمینی (ره ) زنده کننده ی اسلام ناب محمدی (ص ) – با بنیانگذاری جمهوری اسلامی توان و ظرفیت (اسلام ناب ) را در اداره جامعه و حکومت به اثبات رسانید .


حضرت امام خمینی می‌فرمایند: «این تبلیغات که اگر اسلام پیدا شد مثلاً دیگر زن‌ها باید بروند توی خانه‌ها بنشینند و قفلی هم درش بزنند که بیرون نیایند این چه حرف غلطی است که به اسلام نسبت می‌دهند، صدر اسلام زن‌ها توی لشکرها هم بودند، توی میدان‌های جنگ هم می‌رفتند.»

● مقدمه :
امام خمینی سفیری الهی بود که با عقل فرزانه ی خود ، رهایی بشر را از قید بندگی و بردگی غیر خدا فریاد می کرد و بشریت را به بیداد ، آگاهی و قیام بر ضد تمام بندها و عبودیت های باطل فرا می خواند .انقلاب اسلامی ایران ، نویدی آسمانی بود که انسان ها را به بازیافت اصیل خود بشارت داده و به جسم های بی جانشان حیاتی تازه بخشید ، بنا به اعتراف همه ی اندیشمندان و پژوهشگران – امام خمینی (ره ) زنده کننده ی اسلام ناب محمدی (ص ) – با بنیانگذاری جمهوری اسلامی توان و ظرفیت (اسلام ناب ) را در اداره جامعه و حکومت به اثبات رسانید .
در فراخونی جهانی امام ( قدس الله ) توحید محور اساسی حرمت است و " معنویت و تهذیب فردی " زیر بنای ساختمان جدید جامعه را تشکیل می دهد . حضرت امام با تاکید بر احکام نورانی قرآن منجی انسانهای بسیاری گردید که در غفلت غرب حتی احساس خود باوری را از دست داده بودند
زن وجودی الهی که در مکتب انقلابی امام ( ره ) – اسلام ناب ) بیش از مردان ، بشارت آزادی و انسانیت داده می شود . زن در طول تاریخ در حاکمیت های کفر و شرک در شکل های قدیم و جدید ، پیوسته به سوی بندگی سوق داده شده است ، صورتهای صرفاً مادی و حتی حقیری که در دوران های مختلف تاریخی از زن ترسیم شده ، در عصر حاضر به بدترین شکل جلوه کرده است . نتایج این دسیسه ها که شیطان صفتان طراح و عامل اجزای آن بوده و هستند ، ابعاد الهی زن را واژگون کرده است .
شگفت آنکه دارندگان این تیغ های طلایی " منادیان آزادی و حمایت از زن " به شمار می آیند . گروههایی ناآگاه از زنان ، دستوراتی را در آیات شیطانی یافته ، با قدم های تند به سوی مرگ حقیقی خویش پیش می روند . در این راستا ، بررسی دیدگاه رهبر انقلاب حضرت امام خمینی ( ره ) راهگشای ترسیم این مقوله خواهد بود .


امام خمینی در یک تقسیم بندی دوران زندگی زن را در ارتباط با مکتب متعالی اسلام دو مرحله از حاکمیت لحاظ می کند .


۱ ) عصر جاهلیت قبل از ظهور اسلام
۲) عصر جاهلیت پهلوی قبل از پیروزی انقلاب اسلامی ایران


در هر دوره نموداری از شخصیت ترسیم شده ی زن ملاحظه می شود که توسط صاحبان زر و زور طراحی شده است .
پس فرهنگ جاهلی حاکم بر تقدیر و سرنوشت زن از دو بعد زمان و مکان ، فراگیر شده است . از نگاه حضرت امام ( ره ) زن دارای شخصیت و مقامی قرآنی است و نباید خارج از این ظرف ملاک و ارزشهای دیگر را پذیرا شود . شاخصه های انسانی قرآن " علم و تقوی " هستند . اینها معیارهای الهی هستند که در راس تعالیم همه مکاتب الهی می باشند و قرآن کریم و حضرت ختمی مرتبت ( ص) نیز بر آن تصریح و تاکید داشته اند.
شاخصه های علم و تقوی زن و مرد را مشمول خود قرار داده اند و در پیشگاه حضرت احدیت هیچ یک را بر دیگری مزیتی نیست .
در خطاب به پیامبر اکرم ( ص) ، مومنین اعم از زن و مرد مفتخر شده اند تا نامشان در کنار نام حضرت حق قرار گیرد . حضرت امام ( قدس سره ) تنها رهبر اندیشمند ی است که مقام و شخصیت حقیقی زن را باور داشت و با تمام وجود برای ظهور و بروز آن کوشید . امام خمینی سفیری الهی بود که با عقل فرزانه ی خود ، رهایی نوع بشر را از قید بندگی و بردگی غیر خدا فریاد می کرد و بشریت را به بیداد ، آگاهی و قیام بر ضد تمام بندها و عبودیت های باطل فرا می خواند .
زن در این عبودیت به قیام آزادیخواهانه ، جایگاهی خاص دارد . امام ( قدس سره ) زن را به سوی رستگاری و نجات می خواند و شان والای او را به بهترین و زیباترین بیان ترسیم می کند . ( زن مظهر تحقق آمال بشر است . )
رهبری پر بار و پر افتخار ده ساله حضرت امام ( قدس سره ) موجب گردید تا دستیابی به اندیشه آن حضرت ، از حالت نظری صرف خارج شده و به نظر و نمونه عملی هردو قابل حصول باشند . این مزیت ، اندیشه امام ( قدس سره ) را از دیگر متفکران و صاحب نظران مسلمان ممتاز می سازد . در نگاهی گذرا ، می توان درجات عالی حیات اجتماعی زن را در این دیدگاه ملاحظه کرد . شگفت آور است که در این جولانگاه ایمانی جایگاه زن والاتر از مرد است .
( من خدمتگذار بانوان ایران هستم ) این شعار عملی را نمی توان در هیچ یک از نظریه ها و راهبردهای دیکران یافت ، که با هیاهو به دفاع از حقوق زن در طول تاریخ برخاسته اند . رسیدن زن به مقام والای انسانیت در راس دیدگاه الهی امام ( قدس سره) قرار دارد . این هدف ، مقصد نهایی زن را در طی طریق معین می کند . آن سیری عارفانه است که بر اساس انگیزه ای الهی برای رسیدن به مقصدی الهی آغاز می شود . در این مسیر متعالی بارزه های عملی حیات اجتماعی جلوه می کند .
قش زن در حیات اجتماعی دارای ویژگی خاصی است و آن ( صلاح و فساد جامعه ) است که سرچشمه اش به وجود زن پیوند دارد . برداشت غلط از پیشرفت و ترقی زن ، که تقلیدی نابخردانه از فرهنگ غرب است در اندیشه امام ( قدس سره ) نفی شده است و در این اندیشه ترقی مفهوم ( کمال جویی ) می دهد .
مقام مادری اولین مرتبه از شان زن در حیات اجتماعی است . در این مقام زن هم طراز با انبیاء شمرده می شود . در معرفت امام ( قدس سره ) باطن امور و مسائل ، کشف می شود و با بیانی در معرض فهم عامه قرار می گیرد . در این نگاه تزکیه و سازندگی جامعه دو عنصر بزرگی است که واژه ( مادر ) را معنا می کند . مادری مقامی است که هم مسئولیت و هم ظرفیت سازندگی و تزکیه را دارد .
در نظر امام ابتدا و غایت قرآن کریم ( انسان سازی است و شان حقیقی زن ، شانی قرآنی ، یعنی انسان سازی در جامعه است . )
انحطاط جوامع بشری ثمره ی زیان باری است که از عدم انجام وظیفه مادری ناشی شده است . بنابراین مادر مربی اصلی و آغازین جامعه است . سعادت و تباهی ملل و کشورها پیوندی عمیق و اصیل با وجود زن دارد . زن می تواند مبدا تمامی سعادتهای یک ملت باشد . نقش بنیادین زن در حیات جوامع از دیدگاه امام والاتر از نقش مردان بوده و آن را در بیانی زیبا چنین مطرح می کند : ( مردان بر ملل حق دارند و زنها حقیقی بیشتر از آنها دارند . ) و نیز ( ساختمان صحیح کشورها با نیروی توانمند زن ، استوار می گردد. )
در شناخت عرفانی امام ( قدس سره ) معراج مردان الهی از مهد و بستری است که توسط زن گسترده می شود .
رشد و تعالی هر فرد به استقلال فکری وی بستگی دارد . فکر مستقل ، زمینه ساز رشد فردی و اجتماعی است و عامل شناخت عوامل بازدارنده و مبارزه با آنهاست .
در طرحهای شوم صاحبان زرو و زور و تزویر برای انحطاط و استثمار جوامع ، بیشترین سرمایه گذاری بر روی قشر زن بوده است . این امر بیانگر نقش زن در حیات جامعه از دیدگاه قرآنی امام ( قدس سره ) است . از این رو استقلال فکری زن ، مورد تاکید و تصریح قرار گرفته است .

● تحول زنان در پرتو انقلاب اسلامی
به طور قطع می‌توان گفت انقلاب اسلامی ایران که به رهبری حضرت امام خمینی رحمة الله علیه به پیروزی رسید دارای برکات و دستاوردهای مهمی است از جمله آن دستاوردها که این انقلاب را از دیگر انقلاب‌ها متمایز می‌کند، دفاع از جایگاه و حقوق زن در نظام اسلامی است که در این راستا نیز کشورهای غربی با سر دادن شعارهایی همچون زن‌گرایی‌ [فمینیسم]، تساوی حقوق میان زن و مرد، آزادی‌های بی‌حد و حصر زنان و... سعی داشته‌اند که زنان و دختران کشور ما را به ابتذال اخلاقی همان‌گونه که امروزه در کشورهای اروپایی و آمریکایی مشهود است، بکشانند، امید است با دقت و همت مسؤولان و نیز با اجرا کردن فرمایش‌های امام سلام الله علیه و مقام معظم رهبری، بیش از پیش به این مسأله توجه شود تا شاهد حل مشکلات جامعه زنان در همه زمینه‌ها باشیم


مهم‌ترین تحولات زنان پس از پیروزی انقلاب اسلامی عبارتند از:

الف) تحول روحی و فکری
یکی از تحولاتی که در پرتو انقلاب اسلامی به وجود آمد «تحول روحی و فکری» زنان بود که پیش از پیروزی انقلاب اسلامی آنان نه تنها به عنوان کالا و ابزاری برای شهوترانی و... مورد سوء استفاده قرار می‌گرفتند، بلکه از جهت فکری نیز در اسارت بیگانگان در آمده بودند؛ از این رو پس از پیروزی انقلاب اسلامی ما همواره شاهد بروز استعدادهای ناب و نخبه از طبقه زنان می‌باشیم. این همان چیزی است که مرحوم امام به ما آموخته بود که ما باید به خود بیاییم و به خودباوری برسیم، بی‌شک در سایه [۱][۱]انقلاب اسلامی در زنان ما تحولی ایجاد شده است در این باره ایشان می‌فرمایند:‌ «یک تحول روحی یک تحول فکری با اراده مصمم از بچه‌های کوچک تا مردهای بزرگ از دخترهای کوچک تا خانم‌های بزرگ همه اقشار با هم قیام کردند و استقامت کردند «ان تقوموا لله؛ قیام برای خدا جمعاً و فرداً».(۱)

ب) تحول الهی
همان‌طور که از آیات قرآن و روایات به دست می‌آید اگر انسان به مرحله‌ای از رشد و کمال الهی دست پیدا کند خداوند متعال همه چیز را در مقابلش خوار و ذلیل می‌گرداند به گونه‌ای که هیچ ترس و بیمی از ظواهر مادی طاغوت و طاغوتیان نخواهد داشت.
اگر بخواهیم برای این مطلب مصداق روشنی بیاییم باید به زنان فداکار و شجاعی اشاره کرد که در راهپیمایی‌ها و تظاهرات بر ضد نظام طاغوتی مقابل توپ و تانک قرار می‌گرفتند در این باره رهبر کبیر انقلا می‌فرمایند: «این یک تحولی بود که بشر نمی‌توانست این تحول را درست کند، این تحول الهی بود یعنی مقلب القلوب این کار را کرد قلب‌ها را از آن وحشت بیرون آورد، از آن وحشتی که از این رژیم‌ها همه داشتند از آن وحشت بیرون آورد، و به جای آن تصمیم و شجاعت به ایشان داد به طوری که زن‌ها، بچه‌ها و مردها، همه به مبارزه برخاستند. کی سابقه داشت که زن‌ در مبارزه بیاید، مقابل توپ و تانک بیاید، این یک تحول روحی بود که خدای تبارک و تعالی در این ملت تحول را ایجاد فرمود و مادامی که ما این تحول را حفظ بکنیم و نهضت را به همان طوری که تا حالا آمده است حفظش بکنیم، برای ما پیروزی هست».(۲)

ج) تحول اجتماعی در قالب خدمات و ...
یکی از ایرادات اساسی که دشمنان به ویژه غربی‌ها به مبانی و آموزه‌های اسلامی داشته و دارند ‌آن است که می‌گویند اسلام زنان را همیشه در پس خانه و اتاق پنهان داشته و او را از حقوق سیاسی و اجتماعی خود محروم کرده است. در این باره نیز رهبرکبیر انقلاب می‌فرمایند: «این تبلیغات که اگر اسلام
پیدا شد مثلاً دیگر زن‌ها باید بروند توی خانه‌ها بنشینند و قفلی هم درش بزنند که بیرون نیایند این چه حرف غلطی است که به اسلام نسبت می‌دهند، صدر اسلام زن‌ها توی لشکرها هم بودند، توی میدان‌های جنگ هم می‌رفتند».(۳) علاوه بر آن هم‌اکنون که یک ربع قرن از پیروزی انقلاب اسلامی سپری شده و از آن می‌گذرد نه تنها این پندار خام و بی‌اساس اثبات نشده است بلکه درست عکس آن نیز اتفاق افتاده است به گونه‌ای که زنان در دوران جنگ و پس از آن، دوشادوش مردان مشغول خدمت‌رسانی و پاسخ‌گویی به نیازهای مردم بودند در این راستا نیز حضرت امام رحمة الله علیه می‌فرمایند: «خواهرهای ما که اشتغال به مسائل دیگر داشتند الان همدوش با برادرها و مقدم بر آن‌ها به سرنوشت ملت و به سرنوشت کشور خودشان فکر می‌کنند، طرح می‌دهند، فکر می‌کنند، انتقاد می‌کنند. این[۲][۲] تحول تحولی است که خدای تبارک و تعالی که مقلب‌القلوب است این تحول را ایجاد کرد».(۴)

در پایان نیز می‌توان به برخی از برکات و تأثیرات حضور زنان که پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایجاد شده به صورت فهرست‌وار در موارد در موارد ذیل اشاره کرد:


۱) افزایش خودباوری و کرامت زن در زمینه‌های مختلف.
۲) احیا و بازسازی حقوق زنان به صورت روش‌مند و نظام‌مند.
۳) نداشتن نگاه تک بعدی (جنسی یا ابرازی) به زنان.
۴) نقش‌آفرینی زنان در عرصه‌های مختلف که در برخی مواقع از مردها نیز جلوتر بوده‌اند.
۵) عوض شدن دیدگاه جامعه نسبت به حضور زنان به ویژه در سطح کلان مدیریتی.
۶) برچیده شدن اجتماعات فاسد که در آن به هرزگی و فساد اخلاقی مشغول بودند، مانند کاباره‌ها، رقاص‌خانه‌ها و...


● چند نظریه درباره ی زن :
ویل دورانت می نویسد : یهود در تولد دختران شمع روشن نمی کردند ، زیرا بنا بر عقیده ی یهود زنان در ردیف اموال غیر منقول چهارپایان محسوب می شده اند .
▪ شوپنهاور: بر این عقیده است که : زن را ناقص الخلقه می داند .
▪ نیچه: مردان را به داشتن تازیانه هنگام ملاقات با زنان نصیحت می کند .
▪ ارسطو : زن را ناقص و خلقت او را نشانه عجز طبیعت به هنگام آفرینش می داند .

 

[۳][۱] - جایگاه زن در اندیشه‌ امام(ره)، ص۱۵۹.
۲- همان، ص۱۶۰.
۳- همان،ص۲۰۶.
۴- همان، ص۱۶۱


  سازمان آموزش و پرورش استان خراسان

 

يکشنبه ششم 11 1387
X